Kıbrıs Eski Eser İhraç İzni, Kurşun Mühür ve Etiketler Ne Anlatır

2 Kasım 1953'te Lefkoşa'da (Nicosia) "Antiques Dealer & Persian Carpets" (antika ve İran halısı satıcısı) Petros Kolokasides, Walter G. Beasley adına bir fatura kesti: Tunç Çağı ve Demir Çağı'ndan testiler, kâseler, tabaklar ve bir kyliks (ayaklı içki kabı), on kandil, küçük bir baş ve "small broken pieces" (küçük kırık parçalar), hepsi yirmi üç sterlin. Satırların çoğunun yanına kendi stoğundaki numarayı yazdı. Dört gün sonra Eski Eserler Dairesi bu sevkiyat için 2655 numaralı ihraç iznini verdi ve aynı numaralar izin belgesinde yeniden karşımıza çıkar: "one red polished jug with spout, C.C. 2418" (emzikli bir Kırmızı Perdahlı testi, C.C. 2418), "one Iron Age geometric kylix 2390" (bir Demir Çağı geometrik kyliksi, 2390). Fatura daha sonra Avustralya'nın Victoria eyaletinde gümrükte damgalandı [1].

İki kâğıt ve tek bir numara dizisi, bu çömlekleri Lefkoşa'daki bir dükkândan Victoria gümrüğüne kadar izler. Çoğu ailenin elinde bundan azı vardır: bir ipe asılı kurşun bir disk, kabın dibine boyanmış bir numara, bir etiket, bir fotokopi. Bu rehber her işareti ve her belgeyi sırayla ele alıyor: neyi kaydettiğini, aşağı yukarı hangi yıllardan kaldığını ve bugün nerede doğrulanabileceğini. Yasanın kendisi Kıbrıs eserlerinin yasal ihracı (İngilizce) sayfasında, sizin için genel seçenekler ise elinizdeki Kıbrıs eseriyle ne yapabileceğinizi anlatan rehberde anlatılıyor.

Kıbrıs eski eser ihraç izni neye benzer?

Yaklaşık 34 cm'ye 18 cm boyutunda, uzun ve dar, matbu bir formdur. Başlığında "Government of Cyprus, Department of Antiquities" (Kıbrıs Hükümeti, Eski Eserler Dairesi) ve "Licence to Export Antiquities" (Eski Eser İhraç İzni) yazar; seri numarası sol üst köşeye basılmıştır, eserler ise elle yazılmıştır. Üst köşede "Form Antiq. 1" ibaresi bulunur ve matbu metin 1953 ile 1966 arasında hemen hiç değişmemiştir [1][2][3]:

“

Permission is hereby given by the Director of Antiquities to the person undersigned to export … being an antiquity / antiquities bearing the above number, examined and passed for export by me and sealed in my presence this … day of … 19… This licence is valid for a period of two years from the date of issue.

Türkçesi: "Eski Eserler Müdürü, aşağıda imzası bulunan kişiye, yukarıdaki numarayı taşıyan, tarafımdan incelenip ihracına onay verilen ve 19.. yılının .. gününde huzurumda mühürlenen … eski eserin/eserlerin ihracı için işbu belgeyle izin verir. Bu izin, veriliş tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir."

Altında Müdürün imzası, ihracatçının imzası ve kalıcı bir adres yer alır. "Yukarıdaki numarayı taşıyan" ifadesi, eserlerin kendisinin de izin numarasını taşıması gerektiği anlamına gelir. Bu yüzden ihraç numaralarına bugün hâlâ çömleklerin üzerinde rastlanır: Malios koleksiyonu üzerine Leipzig'de yapılan çalışmada, aynı gruptan yedi eserin "still carry export numbers" (ihraç numaralarını hâlâ taşıdığı) görülmüştür [5]. "Huzurumda mühürlenen" ifadesi aşağıda anlatılan kurşun mühre işaret eder: izin belgesi ve mühür, aynı incelemenin iki yarısıdır.

Başlığın altındaki yasal dayanak satırı, yürürlükteki yasayla birlikte değişti. 1953 tarihli 2655 numaralı izin "the Antiquities Law, 1935" (1935 Eski Eserler Yasası) ve "Antiquities (Licence to Export) Regulations, 1936" (1936 İhraç İzni Tüzüğü) ifadelerine dayanır [1]. 1960'ta aynı satır "Issued under the Antiquities Law, Cap. 43" (Eski Eserler Yasası, Fasıl 43 uyarınca verilmiştir) olmuştu ve Kasım 1966'da, bağımsızlıktan altı yıl sonra, eski kraliyet arması ve "Government of Cyprus" sözleriyle birlikte hâlâ öyle duruyordu [2][3]. Cumhuriyetin sömürge döneminden kalan basılı formları kullanmaya devam etmesi olağandır ve kuşku için bir sebep değildir.

İzni Müdür adına bir memur da imzalayabilirdi: 1966 tarihli 5367 numaralı izin, matbu başlığın üstünde "A. Pierides" imzasını taşır [3]. Eski Eserler Dairesi kurulmadan önce izinleri Kıbrıs Müzesi'nin müdürü imzalardı: Malios koleksiyonundaki en eski izin, 1935'te bir Roma kandili için verilmiş olup 1905 yasası uyarınca Porphyrios Dikaios imzasını taşır [5].

Eser tanımları kısadır. 1960 tarihli izin Enkomi'deki Fransız kazı heyeti için numaralı kutular dolusu çanak çömlek kırığını sıralar, 1966 tarihli izin yalnızca envanter numaralarını [2][3], 1953 tarihli izin ise hiçbir numara vermeden "one base ring juglet" (bir Halka Dipli (Base Ring) küçük testi) kaydını içerir [1]. Bir izin, ihracın gerçekleştiğini kanıtlar. Onu belirli bir çömleğe bağlamak için bir şey daha gerekir: eşleşen bir numara, bir mühür, bir fotoğraf ya da bir fatura.

Özel kişilere ait eski eserlerin izinli ihracı, yasada 1996'da yapılan değişiklikle sona erdi [11]. 2026 itibarıyla Kıbrıs Cumhuriyeti Eski Eserler Yasası'nın (Fasıl 31) 27. maddesi ihraç iznini yalnızca geçici sergi, bir müzeye ya da üniversiteye uzun süreli ödünç verme, kazı buluntularının incelenmesi ya da Cumhurbaşkanının hediyesi için tanır; özel bir koleksiyon için izin verilmesini yasaklar. İzinsiz ihracın cezası beş yıla kadar hapis, 45.000 avroya kadar para cezası ya da her ikisidir [12]. Eski eser ticareti de 1996'dan beri yasaktır (26. madde); dolayısıyla bir dükkândan alınmış bir çömleğe ait izin, tanımı gereği eski bir belgedir. Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir.

Eser bugün Türkiye'deyse, üzerindeki Kıbrıs izni eserin adadan nasıl çıktığını gösterir, ama artık Türk kuralları geçerlidir: 2863 sayılı Kanun'a göre yurt dışından getirilen eserler serbestçe getirilebilir, fakat Türkiye'ye girdikten sonra yeniden yurt dışına çıkarılamaz [22]. Ayrıntılar Türkiye'deki kanun ve seçenekler rehberimizde. Eski Kıbrıs izni, böyle bir eserin müze kaydı için de değerli bir belgedir; saklayın.

İzin numarasından tarih çıkarmak

İzinler kesintisiz bir sırayla numaralandırıldığı için numara kabaca bir tarih verir. Bildiğimiz tarihli örnekler [1][2][3][5][14]:

Bunu, dağınık biçimde günümüze ulaşmış izinlerden çıkarılmış kaba bir kılavuz olarak kullanın. Tek bir izin onlarca eseri kapsayabiliyordu; yani 1978'e kadar verilen yedi bin izin, yedi binden çok daha fazla eser demektir. Leipzig'deki izinlerin hikâyesi Licence No. 7070 (İngilizce) makalesinde anlatılıyor.

Tarihi eser üzerindeki kurşun mühür ne anlama gelir?

Bir ihraç incelemesinin fiziksel izidir: kulptan geçirilen ya da boyna bağlanan bir ip veya tele bastırılmış küçük kurşun bir disk. Sevkiyat "examined and passed for export … and sealed" (incelenip ihracına onay verildiğinde ve mühürlendiğinde) takılırdı [1]. Mühürlerin üzerinde genellikle Kıbrıs Müzesi'nin (Cyprus Museum) baş harfleri olan C.M. yazar. Bu sayfanın başındaki testide görülen mühür bunlardan biridir; bir başkası da bu sitenin koleksiyonundaki İki Renkli (Bichrome) IV tipi, yonca ağızlı bir testinin kulpunda asılıdır.

Müzayede kataloglarında bu mühürlerden sık sık söz edilir, hemen her zaman da lisanslı ticaretin bol miktarda sattığı gündelik çanak çömlek ve cam eşya üzerinde. Bonhams, Londra'da 23 Temmuz 2020'de "a Cypriot lead export bulla attached" (üzerinde Kıbrıs'a ait kurşun bir ihraç mührü takılı) İki Renkli bir testi sattı (lot 2, 1.785 sterlin). Testi 1953'te ölen Alfred de la Penha'ya aitti, dolayısıyla mührü büyük olasılıkla bu yıldan eskidir. Aynı satışta iki mühürlü bir fıçı biçimli matara (lot 3, 2.800 sterlin) vardı; 28 Kasım 2019'da satılan 31 cm'lik İki Renkli bir oinokhoe (şarap testisi) için de "retains a Cypriot lead export seal attached to the handle" (kulpunda Kıbrıs'a ait kurşun ihraç mührünü hâlâ taşıyor) deniyordu (lot 45, 2.550 sterlin) [13]. Kuzey Carolina'daki Jacksonville Cyprus Museum 2018'de dağıtıldığında dört lot "affixed with C. M. metal tag" (C.M. metal etiketli) olarak tanımlandı; İki Renkli bir tabağa ise mühürle birlikte, üzerinde elle "Export License No 4271" (4271 numaralı ihraç izni) yazan bir kart hâlâ bağlıydı [14]. Aynı eser üzerinde hem mühür hem izin numarası, bu türden kanıtın en güçlü hâlidir.

Mühürler, en geç yirminci yüzyılın ortasından izinli ihracın sona erdiği yıllara kadar ihraç edilmiş eserlerde belgelenmiştir. Sizdeki mührün üzerinde C.M. dışında bir yazı varsa ya da arka yüzünde bir şey görünüyorsa, iki yüzünü de fotoğraflayıp bize gönderin.

Üç uyarı. Mühür bir ihraç incelemesini kaydeder; eserin gerçek olduğunu ya da nerede bulunduğunu belgelemez. İpe bağlı bir mühür çözülüp başka bir esere takılabilir; antik kurşun mühürler (Roma ve Bizans bullaları) da ucuza satılır. Bu yüzden yerinden çıkmış ya da yeni bir ipe bağlı bir mühür tek başına pek az şey kanıtlar. Son olarak mührü kesmeyin, temizlemeyin, yeniden bağlamayın. Leipzig'deki araştırmacılar mühürlerin ve ihraç numaralarının "often removed largely for aesthetic reasons" (çoğu zaman büyük ölçüde estetik nedenlerle çıkarıldığını) saptadı [5]; bu kanıtın büyük kısmı böyle kayboldu. Kulpta bir zamanlar ipin geçtiği yerde kalan aşınmış bir oluk ya da leke de fotoğraflanmaya değer.

S.R. numarası ya da Kıbrıs Müzesi etiketi nedir?

S.R. numarası, Eski Eserler Dairesi'nin Satış Defteri'ndeki (Sales Register) bir kayıttır ve eseri Kıbrıs Müzesi'nin kendisinin sattığını gösterir. 1920'lerden 1991'e kadar Müze, ziyaretçilere "duplicate" (eş, yinelenen) eserler sattı; önce avlusundaki bir satış salonundan, daha sonra Daire sembolik fiyatlarla, tercihen üniversitelere ve müzelere sunulan eserler için bir Satış Defteri tuttu [6][7]. Numara, kayıt numarası ve yıl biçimindedir: bu sitenin koleksiyonundaki 42 cm'lik İki Renkli bir amfora S.R. 3477/65 numarasını taşır, 1965 dolaylarında Satış Defteri aracılığıyla satılmış ve 1969'da izinle Kıbrıs'tan çıkmıştır.

Satış salonunun daha eski stoğunda etiketler vardı. 1920'lerin sonundan itibaren satışlardan sorumlu olan Rupert Gunnis, eş eserleri etiketsiz buldu ve Yunanca, İngilizce ve Türkçe yazabilen kâtiplere, Hükümet Konağı'nın davetiye kartları üzerine tarihli etiketler yazdırdı [6]. Günümüze ulaşmış ve yayımlanmış bir etiket ya da satış salonu makbuzu bilmiyoruz; bu yüzden bu dillerde elle yazılmış küçük bir kart dikkatle fotoğraflanmayı hak eder. Satış salonunun tarihi Kıbrıs Müzesi'nin eski eser satışları (İngilizce) makalesinde anlatılıyor.

Eser sahipleri için önemli bir boşluk var. Gunnis ihraç izinlerini kendisi onaylıyor ve kopyalarını saklamıyordu; 1926 ile 1932 arasındaki "eş eserlerin" bir kısmı da Marion'daki resmî bir kazıdan geliyordu [6]. Bu yıllar için resmî bir kaydın bulunmaması, iki yönde de hiçbir şey kanıtlamaz.

Lisanslı satıcılar hangi belgeleri verirdi?

Faturalar, daktiloyla yazılmış stok listeleri ve stok numaraları, bazen de ihraç izninin kendisi. 1935 yasası döneminde, 1936'dan 1960'a kadar Eski Eserler Müdürü olan A. H. S. Megaw yalnızca üç satıcıya lisans verdi. Onların stoklarını denetledi, neyin satılıp ihraç edilebileceğini onayladı ve otellere, ziyaretçileri yalnızca Dairenin lisansını sergileyen satıcılardan alışveriş yapmaya çağıran duyurular astırdı [8].

Lefkoşalı Petros Kolokasides (İngilizce) bu üç satıcıdan biriydi; Vassos Karageorghis'in sözleriyle "a licenced dealer in Antiquities in Nicosia, and at the same time a collector" (Lefkoşa'da lisanslı bir eski eser satıcısı ve aynı zamanda bir koleksiyoncu) [10][8]. Antetli kâğıdında "P. Kolokasides, Antiques Dealer & Persian Carpets, 3 Onassagoras Str. & 42 Hippocrates Str., Nicosia" yazıyordu [1]. Arama yaparken adın bütün yazılışlarını deneyin: Kolokasides, Kolokassides, Colocassides, Colakasides. 1950'lerde ya da 1960'larda ondan alınmış bir kâsenin nereden satın alındığını kaydeden, fotoğraflı ve daktilo yazılı bir kart, 2016'da bir galeri satışına kadar kâseyle birlikte yolculuk etti; Daire de ihracını doğruladı [4].

Beasley izni bir pürüzü de gösterir. İzni ihracatçı sıfatıyla Kolokasides kendi Lefkoşa adresiyle imzalamıştır; alıcının adı belgede hiçbir yerde geçmez [1]. Kolokasides bunu müşterileri için zaman zaman yapardı. Bu yüzden Dairenin dosyalarında dedesinin adıyla arama yapan bir aile hiçbir şey bulamayabilir; satıcının adıyla da arayın.

Eczacı George Basil Palma'nın Maraş'taki (Varosha) eczanesi aynı zamanda bir eski eser dükkânıydı ve Palma 1930'ların sonunda lisanslı bir satıcıydı. Lefkoşa'daki Devlet Arşivi'nde bulunan dosyası (No. 24/37), alıp sattıklarının aylık bildirimlerini ve Megaw ile yazışmalarını içerir [9]. Yayımlanmış bir Palma etiketi ya da faturası bilmiyoruz.

Antik bir kabın üzerine boyanmış numara ne demek?

Genellikle bir müzenin, bir koleksiyoncunun ya da bir satıcının eklediği envanter numarasıdır. Ancak bir kayıt defteriyle, bir katalogla ya da bir fotoğrafla eşleştirildiğinde eserin geçmişine (provenans) dair bir kanıta dönüşür.

Metropolitan Müzesi (New York), Luigi Palma di Cesnola'nın koleksiyonunu 1874 ile 1876 arasında satın aldı ve eserlere 74.51 serisinden envanter numaraları verdi. Sonradan binlerce "eş eser" sattı; en görünür olanları New York'taki Anderson Galleries'in 2253 numaralı (30 ile 31 Mart 1928) ve 2260 numaralı (21 ile 22 Nisan 1928) satışlarıdır. İki katalog da internette okunabilir ve pek çok lotta Cesnola'nın Atlas'ındaki levhalara gönderme yapılır [15]. Bazı eserler iki müzeden geçti: boyalı bir maşrapa 1916'da Met'ten Toledo Sanat Müzesi'ne (1916.120) gitti ve 2016'da Christie's'te 8.750 dolara satıldı [16]. Leipzig çalışmasında eski Met eserleri, siyah cilalı dipleri ve altın sarısı numaralarından tanındı [5].

British Museum'un 1890'larda Amathus, Kourion ve Enkomi'de yaptığı kazılar, "eş eserlerin" İngiltere'nin dört bir yanındaki okullara ve müzelere dağıtılmasıyla sonuçlandı; bu kurumların bir kısmı sonradan eserleri koleksiyondan çıkardığında, eserler üzerlerindeki müze numaralarıyla elden çıktı [18]. British Museum kayıt numarası, eserin müzeye giriş yılıyla başlar ve müzenin çevrimiçi koleksiyonunda aranabilir. Yüzyılın en büyük yasal ihracı olan 1927 ile 1931 arasındaki İsveç kazılarının (İngilizce) buluntuları, heyetin yayımlanmış ciltleriyle ve Stockholm'deki Medelhavsmuseet'in kayıtlarıyla eşleşen yer ve mezar numaraları taşır [18].

Özel koleksiyoncular da eserlerini numaralandırırdı. Bonhams'taki de la Penha testisinin dibinde onun envanter numarası, 203, yazılıdır [13]. Severis koleksiyonu (İngilizce) ve Kıbrıs'ta oluşturulmuş diğer koleksiyonlar yayımlanmıştır; yayımlanmış bir katalog da kendi başına bir provenans kanıtıdır.

Bir numara iki yöne de işleyebilir. Mağusalı (Famagusta) koleksiyoncu Chr. Hadjiprodromou koleksiyonunu 1973'te Eski Eserler Dairesi'ne kaydettirdi. Koleksiyon 1974'ten sonra yağmalandı ve bazı parçalar, kayıt numaralarını taşıdıkları için 1976'da Londra'da Christie's'te tanındı; Hadjiprodromou no. 889 olan pikrolit bir figürin bugün yeniden Kıbrıs Müzesi'ndedir [19]. Bir katalogcunun bir işareti nasıl okuduğu da yine doğrulanmalıdır: TimeLine Auctions 2024'te bir Kıbrıs tabağını, dibinde "a red inked inscription on the base suggesting prior association with The Metropolitan Museum of Art" (dibinde, daha önce Metropolitan Museum of Art ile ilişkisine işaret eden kırmızı mürekkepli bir yazı) bulunduğu notuyla 70 sterline sattı [17]. Numara Met'in kayıtlarında bulunana kadar bu yazı yalnızca bir "işaret" olarak kalır.

Eski bir müzayede etiketi ya da katalog numarası nasıl izlenir?

O satışın basılı kataloğunu bulun ve lota bakın. Büyük müzayede evlerinin katalogları sanat kütüphanelerinde saklanır ve giderek daha fazlası internette yer alır; Cesnola eserlerinin on dokuzuncu yüzyılda Londra'da yapılan satışlarının kataloglarından, alıcıların adlarının not düşüldüğü nüshalar günümüze ulaşmıştır [18]. British Museum, 2009'da satın aldığı çömlekçi biçimli bir Kıbrıs figürünün geçmişini bu yolla, Alessandro Palma di Cesnola ile Edwin Lawrence'ın koleksiyonunun 1888'deki satışına, lot 777'ye kadar izledi; hikâye Licence No. 7070 (İngilizce) makalesinde.

Eski bir satış, yalnızca eserin o tarihte piyasada olduğunu kanıtlar. Birbirine bağlı küçük kaplardan oluşan bir kernos, 1974'ten sonra Hadjiprodromou koleksiyonundan yağmalanmış, Temmuz 1982'de Sotheby's'te ve 2014'te yine Sotheby's'te satıldıktan sonra Daire tarafından ancak 2016'da tanındı ve aynı yılın Kasım ayında Kıbrıs'a döndü [4]. En eski kanıtınız 1980'lerden kalma bir etiketse, araştırma oradan başlar.

İzin belgesinin ya da mührün gerçek olup olmadığını nasıl anlarım?

En kesin doğrulamayı Kıbrıs Eski Eserler Dairesi yapabilir; işe fotoğrafları bize göndererek başlayabilirsiniz. Daire eski ihraç izinlerinin kopyalarını saklar ve bir numarayı ya da iyi fotoğraflanmış bir mührü bunlarla karşılaştırabilir: "each time an object appears accompanied by an export license from Cyprus, this can be confirmed" (bir eser Kıbrıs'tan bir ihraç izniyle birlikte ortaya çıktığında, bu doğrulanabilir) [4]. Daire tam olarak bunu, 2 Ekim 2014'te Bonhams'ta satılan Kırmızı Perdahlı (Red Polished) bir testi (lot 2) için yaptı: testi bir Amerikalı 28 Eylül 1964'te yetkili bir satıcıdan 8 sterline almıştı ve yanında 20 Ekim 1964 tarihli izninin bir kopyası vardı [4][13]. Daire, Lefkoşa'daki Kültür Bakan Yardımcılığı'na bağlıdır ve yayımlanmış e-posta adresi antiquitiesdept@da.culture.gov.cy'dir [20]. İzin numarasını ve tarihini, belgenin taramasını, eserin ve mührün fotoğraflarını gönderin.

Bir bağlantıyı doğrulayabilecek başka yerler:

• dosyaları ve aylık bildirimleri için satıcılar söz konusuysa, Lefkoşa'daki Devlet Arşivi [9];
• boyalı bir numara için müzelerin çevrimiçi koleksiyonları (Met, British Museum, Medelhavsmuseet);
• bir lot numarası için basılı müzayede katalogları;
• bir eserin çalıntı olarak bildirilip bildirilmediği için Art Loss Register ve INTERPOL'ün çalıntı sanat eserleri veri tabanı.

Ticarette sahte belgeler de vardır, ancak yayımlanmış bir Kıbrıs örneği bilmiyoruz. İyi bilinen bir Mısır örneği var: Metropolitan Müzesi'nin 2017'de satın aldığı Nedjemankh'ın yaldızlı tabutu, sahte bir 1971 Mısır ihraç izniyle gelmişti ve 2019'da Mısır'a iade edildi [21]. Dairenin elindeki kopyalar bu yüzden en iyi güvencedir.

Belgeler kayıp ya da eserle uyuşmuyorsa ne olur?

Belgelerin kaybolmuş olması olağandır. Leipzig'deki araştırmacılar, izinlerin özel ellerde geçen on yıllar boyunca "were often lost" (çoğu zaman kaybolduğunu) saptadı [5]. Yurt dışındaki Kıbrıs eserlerinin çoğu adadan yasal yollarla çıktı ve pek çoğu belgelerini zamanla yitirdi; yağma da gerçektir ve çoğunlukla 1974 sonrasına aittir. Eserle ancak gevşek biçimde uyuşan bir izin, genellikle kısa bir tanımdan kaynaklanır; bağı sıkılaştıracak bir numara, bir mühür ya da bir satıcı listesi arayın. Bir fotokopi ya da sonradan daktiloyla çıkarılmış bir kopya, asıl belgeden daha zayıftır; numaranın, tarihin ve imzalayanın yukarıdaki tabloya uyup uymadığına bakın.

Bazı durumlar daha fazla özen ister: her dönemden kilise ikonaları ve kilise eşyaları, türü ya da hikâyesi 1974'ten sonra işgal altındaki kuzeyi gösteren her şey. Böyle bir durumda da önce bize yazın; eserin ne olduğunu ve seçenekleri birlikte konuşuruz. Kıbrıs'tan getirilen eserler rehberi bir aile hikâyesini tarihlerle karşılaştırmanıza yardım eder; ansiklopedimizde işgal altındaki kuzey Kıbrıs'ta yağma (İngilizce) konusu ayrıca ele alınıyor. Dipteki damga ya da basılı bir işaret, modern bir müze dükkânı replikasına da ait olabilir (replika ve sahte eserler). Değer, satış ve iade için Kıbrıs eserinin ne kadar ettiği, İngiltere'de ya da ABD'de satış ve Kıbrıs eserlerini iade etme veya bağışlama rehberlerine bakabilirsiniz.

Neyi fotoğraflamalı, neyi saklamalıyım?

Eserin üzerinde ya da yanında olan her şeyi, kimse ortalığı toparlamadan önce kayda geçirin.

1. Eserin tamamını dört yandan, üstten ve dipten, eşit ışıkta, yanına bir cetvel koyarak.
2. Her işareti yakından: dipteki, ayağın içindeki ya da kulptaki numaralar; etiketlerin önü ve arkası; çıkartmalar; varsa mührün iki yüzü, ipiyle ve ipin geçtiği yerle birlikte.
3. Alçaktan, yandan gelen ışıkla dibi ve kulpu; böylece silinmiş numaralar, kaybolmuş etiketlerin yapıştırıcı izleri ve ip izleri ortaya çıkar.
4. Her belgenin iki yüzünü: izinler, faturalar, stok listeleri, mektuplar, fotoğraflar, hatta kutu. Asıl belgeleri eserin yanında bir zarfta saklayın; esere asla bantlamayın ya da zımbalamayın.
5. İzinler eserleri çok kısa tanımladığı için, hangi belgenin hangi esere ait olduğunu gösteren bir anahtar liste.
6. Aile hikâyesini yazılı olarak: eseri kim, nerede, ne zaman aldı; Kıbrıs'ta ne zaman yaşadı ya da adayı ne zaman ziyaret etti.

Bir mirasın paylaşımından ya da tasfiyesinden sorumluysanız, mirastaki tarihi eserler rehberi bir koleksiyonun bölünmeden nasıl envanterinin çıkarılacağını anlatıyor. Fotoğraflar hazır olduğunda bize gönderin; işaretlerin neyi kaydettiğini ve nerede doğrulanabileceğini birlikte bulalım. Eseri kendiniz bulduysanız ya da ailenize nasıl geldiğinden emin değilseniz, bunu da yazın.

Bildiğimiz en iyi korunmuş kanıt, 1937 ve 1939'da Kıbrıs'ta dört küçük eser satın alan Ethel M. Inman'a aitti. İhraç izinlerini çerçeveletmiş, eserleri de zincirle çerçevelere bağlamıştı. İzinler ve eserler hâlâ bir arada, bugün Leipzig'de [5].