Αρχαία στο σπίτι: κατοχή, δήλωση και πώληση σε Κύπρο και Ελλάδα

Στη λαβή ενός Δίχρωμου (Bichrome) αμφορέα ύψους 42 εκατοστών, από τη συλλογή αυτού του ιστότοπου, κρέμεται ακόμη μια μολύβδινη σφραγίδα με τα γράμματα C.M. Ο αμφορέας πουλήθηκε από το Κυπριακό Μουσείο γύρω στο 1965, με αριθμό του Μητρώου Πωλήσεων S.R. 3477/65, και βγήκε από την Κύπρο με άδεια εξαγωγής το 1969. Η πώληση και η εξαγωγή του έγιναν τότε νόμιμα, μέσα από το ίδιο το κράτος. Από το 1996 ο νόμος της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν επιτρέπει ούτε το εμπόριο αρχαιοτήτων ούτε την εξαγωγή ιδιωτικών κομματιών.

Πολλές οικογένειες σε Κύπρο και Ελλάδα έχουν ένα αγγείο, ένα ειδώλιο ή ένα κουτί με όστρακα που ήρθε από τον παππού. Άλλοι βρήκαν κάτι στο χωράφι, άλλοι σκέφτονται να αγοράσουν. Ο οδηγός αυτός εξηγεί με απλά λόγια τι ισχύει το 2026 σε κάθε χώρα: πότε η κατοχή είναι νόμιμη, πώς γίνεται η δήλωση, τι προβλέπεται για όποιον βρίσκει αρχαίο, αν επιτρέπεται η πώληση και η εξαγωγή. Στο τέλος θα βρείτε τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε.

Πρόκειται για γενική πληροφόρηση και όχι για νομική συμβουλή. Για τη δική σας περίπτωση γράψτε μας πρώτα: θα σας πούμε αν χρειάζεται να απευθυνθείτε στο αρμόδιο γραφείο ή σε δικηγόρο, και σε ποιον.

Κύπρος: ποιος νόμος ισχύει;

Στην Κυπριακή Δημοκρατία ισχύει ο περί Αρχαιοτήτων Νόμος, ΚΕΦ.31. Ψηφίστηκε το 1935, πέρασε στη Δημοκρατία το 1960 και έχει τροποποιηθεί πολλές φορές: οι σημαντικότερες αλλαγές για ιδιώτες έγιναν το 1964, το 1973, το 1996 και το 2014 [1]. Αρμόδιο είναι το Τμήμα Αρχαιοτήτων, που από την 1η Ιουλίου 2023 υπάγεται στο Υφυπουργείο Πολιτισμού (ως τότε ανήκε στο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων).

Για τον νόμο «αρχαιότητα» είναι κάθε αντικείμενο που κατασκευάστηκε πριν από τα τελευταία εκατό χρόνια και βρέθηκε, ανακαλύφθηκε ή ανασκάφηκε στην Κύπρο ή στις θαλάσσιες ζώνες της (άρθρο 2). Για έργα εκκλησιαστικής ή λαϊκής τέχνης μεγάλης σημασίας το όριο είναι το έτος 1940, όπου κι αν κατασκευάστηκαν. Όλες οι αρχαιότητες που δεν είχαν ανακαλυφθεί το 1935 ανήκουν στο κράτος (άρθρο 3) και, από την τροποποίηση του 1964, κάθε εύρημα ανασκαφής καταλήγει στο Κυπριακό Μουσείο.

Ο νόμος ισχύει νομικά σε όλο το νησί. Αντικείμενα που έφυγαν από τα κατεχόμενα μετά την τουρκική εισβολή του 1974 είναι από αυτά που η Δημοκρατία αναζητά· αν έχετε κάτι τέτοιο ή δεν ξέρετε από πού προήλθε, γράψτε μας και αυτό, όπως και κάθε άλλη λεπτομέρεια.

Είναι νόμιμο να έχω αρχαία στο σπίτι στην Κύπρο;

Ναι, εφόσον οι αρχαιότητες είναι καταγεγραμμένες στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Το άρθρο 33(1) υποχρέωνε κάθε κάτοχο να υποβάλει στον Διευθυντή κατάλογο με όσα είχε, μέσα σε έξι μήνες από την 1η Ιουλίου 1973, δηλαδή ως το τέλος του 1973. Για όσα αντικείμενα περιλήφθηκαν σε τέτοιο κατάλογο, η Δημοκρατία δεν προβάλλει αξίωση και δεν ασκεί δίωξη ούτε κατά του κατόχου ούτε κατά των διαδόχων του (άρθρο 33(2)). Αυτό καλύπτει και τους κληρονόμους.

Μια δεύτερη ευκαιρία δόθηκε το 1996: το άρθρο 33Α απάλλαξε από ποινική ευθύνη όποιον δήλωνε μέσα σε έξι μήνες αρχαιότητα που δεν ήταν στους καταλόγους. Η προθεσμία αυτή έχει λήξει.

Ο κάτοχος καταγεγραμμένης αρχαιότητας έχει μερικές υποχρεώσεις:

• επιτρέπει στον Διευθυντή να την επιθεωρήσει, να τη φωτογραφίσει και να τη μελετήσει (άρθρο 32)·
• αν ο Υπουργός κρίνει ότι ένα κομμάτι είναι «απολύτως αναγκαίο» για το Κυπριακό Μουσείο, μπορεί να διατάξει την παράδοσή του με αποζημίωση ή να αφήσει τον κάτοχο να το κρατά με όρους, για παράδειγμα να μην το αποξενώσει (άρθρο 33(5))·
• ο Διευθυντής εκδίδει στον νόμιμο κάτοχο άδεια εφάπαξ, στον καθορισμένο τύπο και με το καθορισμένο τέλος (άρθρο 33(6)).

Για αρχαιότητα που δεν περιλήφθηκε ποτέ σε κατάλογο, το άρθρο 33(3) θεωρεί την κατοχή αδίκημα, εκτός αν ο κάτοχος πείσει το δικαστήριο ότι την απέκτησε νόμιμα. Γι' αυτό το πρώτο βήμα είναι να μάθετε τι ακριβώς έχετε. Πολλά αντικείμενα σε κυπριακά σπίτια είναι αντίγραφα, νεότερη λαϊκή κεραμική ή κομμάτια από άλλες χώρες. Στα αντίγραφα και στα νεότερα αντικείμενα ο νόμος δεν εφαρμόζεται, και για κομμάτια από άλλες χώρες ισχύουν συχνά άλλοι κανόνες. Στον οδηγό μας για την αναγνώριση της αρχαίας κυπριακής κεραμικής θα βρείτε τα πρώτα στοιχεία.

Μπορώ να πουλήσω ή να αγοράσω αρχαία στην Κύπρο;

Το εμπόριο αρχαιοτήτων απαγορεύεται. Το άρθρο 26 ορίζει ότι «ουδέν πρόσωπο εμπορεύεται αρχαιότητες», με ποινή φυλάκισης έως πέντε χρόνια ή πρόστιμο έως 45.000 ευρώ [1, 2]. Για δεκαετίες λειτουργούσαν στο νησί αδειούχοι αρχαιοπώλες, όπως ο Πέτρος Κολοκασίδης στη Λευκωσία· μετά την τροποποίηση του 1996 δεν υπάρχουν πια.

Ο νόμος προβλέπει πάντως ότι ένα καταγεγραμμένο κομμάτι μπορεί να αλλάξει χέρια: όποιος το διαθέτει και όποιος το παραλαμβάνει πρέπει να ενημερώσουν τον Διευθυντή μέσα σε δεκατέσσερις ημέρες, με περιγραφή και με το όνομα και τη διεύθυνση του νέου κατόχου (άρθρο 33(4)). Μια πώληση είναι λοιπόν δυνατή, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες περιστάσεις, που εξαρτώνται από το κομμάτι, την καταγραφή του και τα πρόσωπα. Πριν συμφωνήσετε οτιδήποτε, γράψτε μας: θα σας πούμε πού βρίσκεται η δική σας περίπτωση και, αν χρειαστεί, σε ποιον να απευθυνθείτε. Όποιος αγοράζει αρχαιότητα που δεν είναι καταγεγραμμένη αναλαμβάνει τον κίνδυνο του άρθρου 33(3).

Βρήκα αρχαίο στην Κύπρο: τι κάνω;

Ειδοποιείτε αμέσως και παραδίδετε το αντικείμενο, αν μετακινείται, στον κοινοτάρχη του πλησιέστερου χωριού, στον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό ή στο Κυπριακό Μουσείο ή το πλησιέστερο επαρχιακό αρχαιολογικό μουσείο, και δείχνετε ή περιγράφετε το σημείο (άρθρο 4(1)). Ο νόμος διευκρινίζει ότι η μεταφορά ενός ευρήματος για να παραδοθεί δεν θεωρείται παράνομη ανασκαφή, αρκεί να μη σκάψετε παραπέρα και να το παραδώσετε ανέπαφο. Αυτός που το παραλαμβάνει σας δίνει απόδειξη με περιγραφή (άρθρο 4(2)).

Αν το Τμήμα κρίνει ότι το εύρημα πρέπει να μπει σε μουσείο, ο Διευθυντής πληρώνει στον ευρέτη ποσό «υπό τύπο φιλοδωρήματος», όσο θεωρεί εύλογο (άρθρο 5). Δεν υπάρχει σταθερή κλίμακα. Ο Υπουργός μπορεί επίσης να επιτρέψει στον ευρέτη να κρατήσει το αντικείμενο με όρους (άρθρο 4(1)). Όποιος δεν το δηλώσει διαπράττει αδίκημα, με πρόστιμο έως 30.000 ευρώ, και χάνει κάθε αμοιβή (άρθρο 4(3)).

Δύο σημεία ακόμη: η ανασκαφή για αρχαία χρειάζεται άδεια ακόμη και στη δική σας γη (άρθρο 14), και η κατοχή ή χρήση ανιχνευτή μετάλλων χρειάζεται γραπτή άδεια του Διευθυντή (άρθρο 10(4)).

Μπορώ να βγάλω αρχαίο από την Κύπρο;

Για ιδιωτική χρήση ή πώληση, όχι. Άδεια εξαγωγής δίνει μια Επιτροπή (ο Διευθυντής και οι δύο Έφοροι του Τμήματος) μόνο για προσωρινή έκθεση, μακροχρόνιο δανεισμό σε μουσείο ή πανεπιστήμιο, επιστημονική μελέτη ανασκαφικού υλικού, ή δώρο του Προέδρου της Δημοκρατίας (άρθρο 27(2)). Το άρθρο 27(3) λέει ρητά ότι δεν επιτρέπεται άδεια για εξαγωγή ιδιωτικής συλλογής. Η ποινή για εξαγωγή χωρίς άδεια είναι έως πέντε χρόνια φυλάκιση ή 45.000 ευρώ ή και τα δύο, και το αντικείμενο μπορεί να δημευθεί (άρθρο 27(4)).

Τα κυπριακά αρχαία που βρίσκονται σήμερα σε Λονδίνο, Αθήνα ή Νέα Υόρκη βγήκαν, στη μεγάλη τους πλειονότητα, πριν από το 1996 με τους κανόνες της εποχής τους. Η ιστορία αυτών των κανόνων υπάρχει στο λήμμα για τη νόμιμη εξαγωγή κυπριακών αρχαιοτήτων (στα αγγλικά) και στον οδηγό μας για τις άδειες εξαγωγής, τις σφραγίδες και τις ετικέτες.

Τι άλλαξε με τα χρόνια για τα αρχαία μέσα στην Κύπρο;

Ελλάδα: είναι νόμιμη η κατοχή αρχαίων;

Ναι, με άδεια. Ο βασικός νόμος είναι ο Ν. 3028/2002, που από το 2021 έχει κωδικοποιηθεί στον «Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων» (Ν. 4858/2021) με την ίδια αρίθμηση άρθρων [3, 4]. Τα κινητά αρχαία που χρονολογούνται έως το 1453 ανήκουν στο Δημόσιο και είναι «εκτός συναλλαγής» (άρθρο 21(1)). Ο ιδιώτης δεν γίνεται κύριός τους, μπορεί όμως να τα έχει νόμιμα με άδεια κατοχής (άρθρο 23).

Η άδεια δίνεται σε όποιον δηλώνει το αρχαίο, εκτός αν αυτό έχει εξαιρετικά μεγάλη επιστημονική ή καλλιτεχνική σημασία, αν ο αιτών δεν εξασφαλίζει σωστή φύλαξη ή αν έχει καταδικαστεί για συγκεκριμένα αδικήματα (άρθρο 23(2)). Αντικείμενα πολύ μικρής επιστημονικής και εμπορικής αξίας καταγράφονται και αφήνονται στην ελεύθερη χρήση του κατόχου (άρθρο 23(5)).

Ο κάτοχος φροντίζει για τη φύλαξη και τη συντήρηση, ενημερώνει την Υπηρεσία για τον τόπο φύλαξης, για κάθε μετακίνηση και για τυχόν απώλεια, και επιτρέπει την επιθεώρηση (άρθρο 27(1)).

Δήλωση αρχαίων στην Ελλάδα: πώς γίνεται;

Όποιος βρίσκει ή αποκτά με οποιονδήποτε τρόπο κινητό αρχαίο έως το 1453 πρέπει να το δηλώσει «χωρίς υπαίτια καθυστέρηση» στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική αρχή, λέγοντας πώς ήρθε στα χέρια του και ποιος ήταν ο προηγούμενος κάτοχος (άρθρο 24(1)). Μια γενική προθεσμία δηλώσεων για όσα κατείχε ήδη κανείς έληξε στις 28 Ιουνίου 2003 (άρθρο 73(3)).

Στην πράξη η αίτηση για άδεια κατοχής κατατίθεται στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων ή στο Τμήμα Εποπτείας Ιδιωτικών Συλλογών και Αρχαιοπωλείων του Υπουργείου Πολιτισμού, αυτοπροσώπως ή ταχυδρομικά. Δεν έχει κόστος και, κατά την επίσημη περιγραφή της διαδικασίας, χρειάζεται περίπου έναν χρόνο [5]. Βοηθά πολύ να έχετε από πριν καλές φωτογραφίες, διαστάσεις και ό,τι χαρτί ή οικογενειακή πληροφορία υπάρχει.

Ο νόμος τιμωρεί την παράλειψη δήλωσης (άρθρο 58). Ο δρόμος προς μια νόμιμη κατάσταση περνά από τη δήλωση. Γράψτε μας πρώτα: θα δούμε μαζί τι είναι τα κομμάτια και θα σας πούμε πώς να γίνει σωστά η δήλωση και, αν χρειαστεί, σε ποιον δικηγόρο με εμπειρία στην πολιτιστική κληρονομιά να απευθυνθείτε.

Έχω κυπριακές αρχαιότητες στην Ελλάδα: τι ισχύει;

Για αρχαία που ήρθαν από το εξωτερικό, και η Κύπρος είναι εξωτερικό για τον ελληνικό νόμο, ο κάτοχος οφείλει να δηλώσει την εισαγωγή και τον τρόπο απόκτησης (άρθρο 33(2)). Αν η εισαγωγή ήταν νόμιμη, το δικαίωμα κυριότητας διατηρείται, εφόσον τα αρχαία δεν είχαν βγει από την Ελλάδα τα πενήντα χρόνια πριν και δεν προέρχονται από αρχαιολογικό χώρο, μουσείο ή ανασκαφή στην Ελλάδα (άρθρο 33(3)). Αν η προέλευση δεν μπορεί να αποδειχθεί, δίνεται άδεια κατοχής.

Για ένα αγγείο που έφερε στην Αθήνα μια κυπριακή οικογένεια πριν από δεκαετίες, τα χαρτιά της εποχής έχουν μεγάλη αξία: άδεια εξαγωγής του Τμήματος Αρχαιοτήτων, απόδειξη από το Κυπριακό Μουσείο, μολύβδινη σφραγίδα, παλιές φωτογραφίες. Μπορούμε να σας βοηθήσουμε να τα διαβάσετε. Αν ο αμφορέας του S.R. 3477/65 βρισκόταν σήμερα στην Ελλάδα, η άδεια του 1969 και η σφραγίδα του θα ήταν ακριβώς τέτοια αποδεικτικά.

Πώληση και αγορά αρχαίων στην Ελλάδα: τι επιτρέπεται;

Επιτρέπεται, με διαδικασία. Ο κάτοχος αρχαίου με άδεια μπορεί να μεταβιβάσει την κατοχή αφού ενημερώσει την Υπηρεσία, και ο νέος κάτοχος πρέπει να πάρει δική του άδεια· χωρίς αυτήν η μεταβίβαση είναι άκυρη και το αρχαίο περνά στο Δημόσιο (άρθρο 28(1)). Για αρχαία σε ιδιωτική κυριότητα, όπως τα νόμιμα εισαγμένα, η πώληση γίνεται μετά από γνωστοποίηση της πρόθεσης, του αγοραστή και της τιμής, και αφού περάσει ένας μήνας χωρίς το Δημόσιο να ασκήσει δικαίωμα προτίμησης (άρθρο 28(5)). Ο ιδιοκτήτης μπορεί επίσης να πουλήσει στο Δημόσιο σε συμφωνημένη τιμή (άρθρο 28(8)).

Όποιος αγοράζει ή πουλά χωρίς την άδεια ή τη γνωστοποίηση που απαιτείται τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο χρόνια, και τουλάχιστον δύο χρόνια αν το αρχαίο δεν είχε δηλωθεί ποτέ (άρθρο 59). Για τον αγοραστή, λοιπόν, το πρώτο ερώτημα είναι αν υπάρχει άδεια κατοχής ή απόδειξη νόμιμης εισαγωγής στο όνομα του πωλητή.

Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με την Κύπρο, υπάρχουν αδειούχοι αρχαιοπώλες (άρθρο 32) και αναγνωρισμένοι συλλέκτες (άρθρο 31). Ο αρχαιοπώλης τηρεί βιβλίο θεωρημένο από την Υπηρεσία, εκδίδει παραστατικά που αναφέρουν ότι το αντικείμενο δεν εξάγεται χωρίς άδεια, και κάθε δημοπρασία αρχαίων χρειάζεται άδεια για τον συγκεκριμένο κατάλογο. Ο συλλέκτης τηρεί κατάλογο με φωτογραφίες και δεν επιτρέπεται να αποκτήσει αντικείμενα για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις κλοπής, παράνομης ανασκαφής ή παράνομης εξαγωγής από τη χώρα προέλευσης. Για κυπριακά αντικείμενα, αυτό σημαίνει ότι ο κυπριακός νόμος που περιγράψαμε μετρά και στην Ελλάδα.

Βρήκα αρχαίο στην Ελλάδα: παίρνω αμοιβή;

Ναι, συνήθως. Δηλώνετε το εύρημα στην πλησιέστερη αρχαιολογική, αστυνομική ή λιμενική αρχή και, αν γίνονται έργα, αυτά σταματούν ώσπου να αποφανθεί η Υπηρεσία (άρθρο 24(1)). Όταν το αρχαίο περνά στο Δημόσιο, ο ευρέτης παίρνει αμοιβή ανάλογα με τη σημασία του και τη συμβολή του στη διάσωσή του· αν η αξία δεν ξεπερνά τα 1.500 ευρώ, την πληρώνει απευθείας η Υπηρεσία (άρθρο 24(3)). Αν το βρήκατε σε ξένο ακίνητο, η αμοιβή μοιράζεται εξίσου με τον ιδιοκτήτη ή τον μισθωτή (άρθρο 24(5)).

Αμοιβή δεν δίνεται για αρχαία ήδη γνωστά, για ευρήματα μέσα σε οριοθετημένο αρχαιολογικό χώρο ή σε εποπτευόμενες εργασίες, ούτε σε όποιον το βρήκε με παράνομη δραστηριότητα, όπως ανιχνευτή μετάλλων χωρίς άδεια (άρθρα 24(6) και 62).

Μπορώ να βγάλω αρχαίο από την Ελλάδα;

Κατά κανόνα όχι χωρίς άδεια. Η εξαγωγή μνημείων απαγορεύεται, εκτός αν δοθεί άδεια με απόφαση του Υπουργού, που εκδίδεται σε τέσσερις (κατ' εξαίρεση έξι) μήνες, για αντικείμενα χωρίς ιδιαίτερη σημασία για την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας (άρθρο 34(1), (2), (7)). Αρχαία που πιστοποιείται ότι εισήχθησαν νόμιμα λιγότερο από πενήντα χρόνια πριν μπορούν να εξαχθούν (άρθρο 34(6)). Η παράνομη εξαγωγή τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα χρόνια (άρθρο 63).

Και στις δύο χώρες ισχύει επιπλέον ο Κανονισμός (ΕΚ) 116/2009: για να φύγει ένα αρχαιολογικό αντικείμενο άνω των εκατό ετών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χρειάζεται ευρωπαϊκή άδεια εξαγωγής, όποια κι αν είναι η αξία του [6]. Ο νεότερος Κανονισμός (ΕΕ) 2019/880 για τις εισαγωγές αφορά αγαθά που δημιουργήθηκαν ή βρέθηκαν εκτός ΕΕ, άρα όχι τα κυπριακά [7].

Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη;

Ξεκινήστε πάντα από την ταυτότητα του αντικειμένου. Αν είναι αντίγραφο ή νεότερο, τα παραπάνω δεν σας αφορούν. Αν είναι αρχαίο, η χώρα όπου βρίσκεται σήμερα και τα χαρτιά που το συνοδεύουν δείχνουν το επόμενο σωστό βήμα.

Αν κληρονομήσατε αρχαία

• Στην Κύπρο: ψάξτε στα χαρτιά της οικογένειας για τον κατάλογο του 1973 ή του 1996, για επιστολές του Τμήματος Αρχαιοτήτων ή για την άδεια εφάπαξ. Αν τα κομμάτια είναι καταγεγραμμένα, ο νόμος καλύπτει ρητά τους διαδόχους (άρθρο 33(2)) και μένει η ενημέρωση του Τμήματος για τη μεταβίβαση (άρθρο 33(4)). Αν δεν βρίσκετε τίποτα, γράψτε μας πριν κάνετε οτιδήποτε άλλο με τα αντικείμενα: θα σας πούμε τι ισχύει για τη δική σας περίπτωση.
• Στην Ελλάδα: ο κληρονόμος ειδοποιεί την Υπηρεσία χωρίς υπαίτια καθυστέρηση και φυλάει τα αντικείμενα ώσπου να επιληφθεί (άρθρο 27(3)). Αν ο γονιός σας είχε άδεια κατοχής, εσείς παίρνετε δική σας με απλή αίτηση (άρθρο 23(3)). Αν ήταν αναγνωρισμένος συλλέκτης, έχετε έξι μήνες για να ζητήσετε να αναγνωριστείτε κι εσείς (άρθρο 31(12)). Αν θέλετε να δούμε πρώτα μαζί τι είναι τα αντικείμενα, γράψτε μας.
• Μη μοιράσετε, μην καθαρίσετε και μην πετάξετε χαρτιά, ετικέτες ή κουτιά. Συχνά αυτά είναι η μόνη απόδειξη της ιστορίας του κομματιού. Ο οδηγός μας για αρχαιότητες σε κληρονομιά εξηγεί αναλυτικά την καταγραφή.

Αν βρήκατε κάτι

Μην σκάψετε παραπέρα, φωτογραφίστε το σημείο και το αντικείμενο και δηλώστε το: στην Κύπρο στον κοινοτάρχη, στην αστυνομία ή στο μουσείο, στην Ελλάδα στην Εφορεία, στην αστυνομία ή στο λιμεναρχείο. Και στις δύο χώρες η δήλωση είναι ο δρόμος προς μια πιθανή αμοιβή. Αν το βρήκατε χρόνια πριν και δεν το δηλώσατε τότε, γράψτε μας και αυτό· θα σας εξηγήσουμε ποιο γραφείο είναι αρμόδιο.

Αν θέλετε να αγοράσετε

Στην Κύπρο το εμπόριο αρχαίων απαγορεύεται και ιδιωτική εξαγωγή δεν επιτρέπεται· ένα καταγεγραμμένο κομμάτι μπορεί να αλλάξει χέρια μόνο σε συγκεκριμένες περιστάσεις, με ενημέρωση του Διευθυντή μέσα σε δεκατέσσερις ημέρες (άρθρο 33(4)), γι' αυτό γράψτε μας πριν συμφωνήσετε οτιδήποτε. Στην Ελλάδα αγοράζετε μόνο με τη διαδικασία των άρθρων 28 και 32, και ζητάτε να δείτε την άδεια κατοχής ή τα στοιχεία νόμιμης εισαγωγής. Για κυπριακά κομμάτια σε διεθνή δημοπρασία, η ιστορία πριν από το 1974 και τα χαρτιά εξαγωγής είναι το κρίσιμο ζήτημα· στείλτε μας τον σύνδεσμο της δημοπρασίας πριν κάνετε προσφορά. Αν αγοράσατε ήδη κάτι και τώρα έχετε αμφιβολίες, γράψτε μας και γι' αυτό.

Αν θέλετε να πουλήσετε ή να δωρίσετε

Στην Κύπρο το ανοιχτό εμπόριο απαγορεύεται (άρθρο 26), ένα δηλωμένο κομμάτι όμως μπορεί να αλλάξει χέρια σε συγκεκριμένες περιστάσεις, με ενημέρωση του Διευθυντή μέσα σε δεκατέσσερις ημέρες (άρθρο 33(4)), και υπάρχει πάντα η δωρεά σε μουσείο. Το επόμενο βήμα είναι να μας γράψετε. Στην Ελλάδα η πώληση γίνεται με γνωστοποίηση και δικαίωμα προτίμησης του Δημοσίου. Για τη δωρεά και την επιστροφή στην Κύπρο, δείτε τον οδηγό για την επιστροφή ή δωρεά κυπριακών αρχαιοτήτων. Για κομμάτια που ήρθαν στην οικογένεια από την Κύπρο πριν από δεκαετίες, ο οδηγός για τις αρχαιότητες που ήρθαν από την Κύπρο εξηγεί τι ήταν νόμιμο κάθε εποχή.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;

Ο ιστότοπος είναι μη εμπορικός και η βοήθειά μας είναι δωρεάν. Μπορούμε να αναγνωρίσουμε τι είναι το αντικείμενό σας, πότε και πού κατασκευάστηκε, και αν είναι αρχαίο, αντίγραφο ή νεότερο. Μπορούμε να διαβάσουμε μαζί σας άδειες εξαγωγής, αριθμούς του Μητρώου Πωλήσεων, σφραγίδες και ετικέτες, και να ερευνήσουμε την ιστορία του. Μπορούμε να σας εξηγήσουμε ποιο γραφείο είναι αρμόδιο στην Κύπρο ή στην Ελλάδα και να σας υποδείξουμε δικηγόρους με εμπειρία στην πολιτιστική κληρονομιά, συντηρητές και εκτιμητές. Δεν πουλάμε, δεν μεσολαβούμε σε πωλήσεις, δεν εκδίδουμε επίσημες εκτιμήσεις και δεν δίνουμε νομικές συμβουλές.

Στη σελίδα επικοινωνίας μας θα δείτε ποιες φωτογραφίες βοηθούν: μπροστά, πίσω, βάση, κάθε ετικέτα ή αριθμό, και ένα χάρακα για κλίμακα. Γράψτε μας επίσης ό,τι ξέρετε για το πώς ήρθε το αντικείμενο στην οικογένεια, ακόμη κι αν είναι λίγο ή αβέβαιο.